Uras Sağlık – Medikal

Solunum Fonksiyon Testi Nedir?

Solunum Fonksiyon Testi, solunum sistemiyle ilgili yakınmaları olan kişilerin objektif değerlendirilmesinde, başka bir ifade ile akciğerlerinin kapasitesini ölçmek amacıyla kullanılan bir testtir. SFT “Spirometre” adı verilen cihazlar kullanılarak yapılmaktadır. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle bu cihazlar küçük ve kolaylıkla taşınabilir hale getirilmiştir. Bu testle; akciğerlerin hava kapasitesi, solunum  anındaki  akım hızı ölçülmektedir. Bu iki parametre birçok hastalığın tanısında son derecede önemli  ipuçları vermektedir. Örneğin Astım ya da KOAH (Kronik bronşit, amfizem) hastalarında akciğerleri tamamen hava ile doldurduktan sonra yapılan çok güçlü ve hızlı bir nefes verme sırasında ölçülen akım hızlarında sağlıklı bireylere göre azalma olduğu saptanır ve bu azalma oranına göre hastalık tanısı konulabildiği gibi, hastalığın ağırlık derecesi ve başlanan tedaviye yanıt belirlenebilmektedir.

Solunum Fonksiyon Testi  Nasıl  Yapılır?

Solunum fonksiyon testi, zorlu vital kapasitesi (FVC) manevrası ile yapılır. Bu manevra sırasında kişi önce sakin bir şekilde nefes alıp verirken, sonra kocaman bir soluk alıp tüm akciğerlerinin hava ile doldurur ve ardından hızlı ve güçlü bir şekilde nefesini vererek akciğerlerindeki havayı boşaltabileceği son noktaya kadar boşaltır.

FVC manevrası için, test uygulanacak bireyin burnu yumuşak bir mandalla kapatılır ve spirometre ağızlığına yavaşça soluması söylenir. Sakin solunumdan sonra bireyden derin bir nefes alması ve ardından zorlu , derin ve hızlı bir ekspirasyonla tüm havanın dışarıya boşaltılması istenir.

FVC manevrası en az üç kez tekrarlanmalı ve en iyi değerler kabul edilmelidir. Bu manevra  ile elde edilen parametreler şunlardır: FVC , FEV1, FEV1/FVC % , FEF %25-75. Sonuçlar; yaş, cinsiyet, boy gibi faktörlere göre belirlenen kişiye özel beklenen değerler ile kıyaslanarak ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilir.

SFT (Solunum Fonksiyon Testi ) Hangi Durumlarda  Yapılır?

1.Tanı amaçlı:

·         Semptomlar: Nefes darlığı, hışıltı, hırıltılı solunum, öksürük, balgam çıkarma, ortopne (düz yatınca nefes darlığının artması), göğüs ağrısı

·         Bulgular:Wheezing (göğüsün ıslık gibi ötmesi), solunum seslerinin azalması, , ekspirasyonun (nefes verme) uzaması, siyanoz (morarma), göğüs deformasyonu, ronküs, ral, stridor (nefes alırken ötme sesi)

·         Anormal laboratuvar bulguları: Hipoksemi (kanda oksijenin düşmesi), hiperkapni (kanda karbondioksitin yükselmesi), polisitemi (hematokritte aşırı yükselme), göğüs grafisinde patolojik bulgular

2. Hastalıkların solunum fonksiyonlarına etkisinin ölçülmesi : (Astım, KOAH vb.)

3. Akciğer hastalığı riski olan kişilerin taranması:

·         Sigara içenler,

·         Riskli işlerde çalışanlar ( kömür madeni, kot taşlamacılığı gibi tozlu ve toksik maddelerin solunduğu ortamlar),

·         Ameliyat öncesi akciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesi (genel anestezi öncesi risk tayini),

4. İzleme:

·         Başlanan tedavinin değerlendirilmesi: bronkodilatör (nefes açıcı ilaçlar) , kortikosteroid (kortizon), kalp yetmezliği tedavisi,

·         Akciğer hastalıkları (astım, KOAH, kistik fibroz, interstisyel akciğer hastalıkları),

·         Kalp hastalıkları,

·         Nöromüsküler hastalıklar (sinir-kas hastalıkları),

·         Riskli işlerde çalışanların izlenmesi,

·         Akciğere toksik ilaçların yan etkilerinin izlenmesi,

5. Malüliyet değerlendirmesi

6. Halk Sağlığı :  İşçi sağlığı amacıyla ör. tekstil fabrikasında SFT taraması